โครงการผืนป่าบนกระดานดำ - เชียงใหม่

โครงการผืนป่าบนกระดานดำ จัดทำขึ้นโดยหน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้รับการสนับสนุนจาก Keidanren Nature Conservation Fund (KNCF) ประเทศญี่ปุ่น ผ่านองค์กร Japan Enviromental Education Forum (J.E.E.F) ประเทศญี่ปุ่น
 

โครงการนี้จึงถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อพัฒนาสื่อการเรียนการสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น (มัธยมที่ 1-3) ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับสภาพปัญหาสิ่งแวดล้อมและวิธีการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน และเพิ่มทางเลือกให้ครูผู้สอนในการนำสื่อการสอนมาใช้ในชั้นเรียน โดยทำเป็นหนังสือ “คู่มือครู สิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงใหม่” ซึ่งรวบรวมเนื้อหา และข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับท้องถิ่น ได้แก่ลักษณะทางกายภาพของจังหวัดเชียงใหม่ วัฒนธรรมสายสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสิ่งแวดล้อม ความหลากหลายทางชีวภาพ ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับระบบนิเวศในท้องถิ่น ปัญหาสิ่งแวดล้อม แนวทางแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น  และสอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
 

ระบบการศึกษาในโรงเรียนเป็นช่องทางที่สามารถเข้าถึงนักเรียนได้ในวงกว้างโดยที่มีครูเป็นคนสำคัญในการนำความรู้เข้าไปสอนให้นักเรียนได้เข้าใจ เพื่อทำให้นักเรียนตระหนักถึงปัญหาที่เกิดในพื้นที่ของตนเอง โดยนำเรื่องราวของท้องถิ่นมาผสมผสานกับหลักสูตรการศึกษาพื้นฐานในโรงเรียน เพื่อทำให้ง่ายต่อการเข้าใจและครูสามารถปรับใช้สื่อได้ตามความเหมาะสม



โดยที่มีโรงเรียนเข้าร่วมโครงการเพื่อเป็นต้นแบบ 9 โรงเรียน 
ใน 3 อำเภอที่อยู่บริเวณรอบดอยสุเทพ คือ อำเภอเมือง อำเภอแม่ริม และอำเภอหางดง

และในขณะนี้ ทางผู้จัดทำกำลังดำเนินการจัดทำสื่อการเรียนการสอนในรูปแบบออนไลน์ (E-Learning) จะเป็นสื่อความรู้ที่ทันสมัยที่มีการปรับปรุงเนื้อหาและกิจกรรมให้ทันเหตุการณ
อีกทั้งยังสามารถใช้งานได้ทั้งครูและนักเรียน  


 


ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลดหนังสือ “คู่มือครูสิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงใหม่” โดยการกดคลิ๊กที่รูปภาพ
บทเรียนและเนื้อหาในหนังสือประกอบดังนี้


บทที่ 1 ลักษณะทางกายภาพของจังหวัดเชียงใหม่

ข้อมูลเบื้องต้นทางภูมิศาสตร์
ลักษณะทางธรณีวิทยา
ทรัพยากรดิน
ทรัพยากรน้ำ
การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ
 
บทที่ 2 วัฒนธรรมสายสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และสิ่งแวดล้อม
ประวัติศาสตร์ของจังหวัดเชียงใหม่
วัฒนธรรมท้องถิ่นกับการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
วิถีชีวิตของคนท้องถิ่นกับการใช้ประโยชน์จากป่า
 
บทที่ 3 ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต
ความหลากหลายทางพันธุกรรม
ความหลากหลายของระบบนิเวศ
ความหลากหลายของชนิดพันธุ์
 
บทที่ 4 ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับระบบนิเวศในท้องถิ่น
การหมุนเวียนของสารในระบบนิเวศ
บทบาทและความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ
การถ่ายทอดพลังงานในระบบนิเวศ
ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ
ความสัมพันธ์ของความหลากหลายทางชีวภาพ
 
บทที่ 5 ปัญหาสิ่งแวดล้อมและแนวทางการแก้ไข
ปัญหาขยะ
ปัญหาภัยแล้ง น้ำท่วม และน้ำเสีย
ปัญหาไฟป่า
ปัญหามลพิษทางอากาศ
 
บทที่ 6 ปัญหาสิ่งแวดล้อมกับการอนุรักษ์
การตัดไม้ทำลายป่า
การล่าสัตว์

หนังสือ “คู่มือครู สิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงใหม่” ประกอบด้วยบทเรียนและกิจกรรมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น เพื่อให้นักเรียนตระหนักถึงการดูแลรักษาพื้นที่ของตนเองให้คงต่อไปในอนาคต

กิจกรรมการเรียนรู้ในบทเรียนของหนังสือเล่มนี้จะช่วยให้นักเรียนฝึกทักษะในด้านกระบวนการคิด วิเคราะห์ และวางแผนให้มีประสิทธิภาพ และสามารถนำความรู้ที่ได้ไปต่อยอด
 

ตัวอย่าง กิจกรรมการเรียนรู้ในบทที่ 3 ความหลากหลายทางชีวภาพ

คู่มือศึกษาธรรมชาติของอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย

                     

สามารถดาวน์โหลดกิจกรรมการเรียนรู้และใบงานกิจกรรมเพิ่มเติมได้ที่ลิ้งนี้
 

ภายใต้โครงการผืนป่าบนกระดานดำ ได้จัดทำสื่อการเรียนรู้อิเล็กทรอนิกส์

ครูสามารถดาวน์โหลดใบงานกิจกรรมและรูปภาพประกอบการสอนเพื่อใช้ในห้องเรียน และในส่วนของนักเรียนสามารถศึกษาบทเรียนและทำข้อสอบท้ายบทเพื่อรับเกียรติบัตร

https://fob.science.cmu.ac.th/