เรือนเพาะชำเพื่อการวิจัย

ประวัติงานวิจัย

ความสำเร็จของโครงการปลูกป่า ขึ้นอยู่กับ คุณภาพของต้นกล้า ดังนั้น หน่วยวิจัยฯ ทำงานวิจัย ที่หลากหลาย เพื่อพัฒนาเทคนิคทางวนวัฒน์วิทยาที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ต้นกล้าแข็งแรง และ สุขภาพดี (Blakesley et al., 2000)เมล็ดไม้บางชนิดงอกง่าย ในขณะที่บางชนิดต้องใช้เวลานาน ดังนั้น หน่วยวิจัยฯ จึงทดสอบด้วยวิธีการต่างๆ เพื่อหาวิธีเตรียมเมล็ดที่เหมาะสม เช่น การทำรอยแผล การใช้ความร้อน และการแช่น้ำ หรือ แช่กรด (Kopachon, 1995Singpetch, 2001;Vongkamjan, 2003)


ในชนิดไม้ที่ไม่สามารถเพาะกล้าจากเมล็ดได้ จะใช้เทคนิคการขยายพันธุ์อื่นๆ เช่นการ ตอนกิ่ง(Vongkamjan, 2003)และการขุดกล้าไม้ธรรมชาติจากป่ามาเลี้ยงในเรือนเพาะชำ (Kuarak, 2002)
ภาพบน: การขลิบเมล็ดมะกล่ำตาไก่ เพื่อช่วยให้งอกง่ายขึ้น
 
การทดลองอื่นๆ เป็นการทดสอบประสิทธิภาพของภาชนะปลูก และ เครื่องปลูกที่ดีที่สุด ในการเพาะกล้าไม้เพื่อให้ได้กล้าไม้ โตเร็ว และ แข็งแรง (Zangkum, 1998;Jitlam, 2001) ตลอดจนการทดลองเพื่อ พัฒนาวิธีการใส่ปุ๋ย และการตัดแต่งกิ่ง
พรรณไม้ต่างชนิดกัน จะให้ผล และเมล็ด ในเวลาต่างกัน รวมถึง มีอัตราการเจริญเติบโตที่แตกต่าง แต่เนื่องจาก เราต้องการให้พรรณไม้ทุกชนิดเติบโตได้ขนาดในเวลาที่จะปลูกป่า คือช่วงต้นฤดูฝน ดังนั้น เป้าหมายหลักอีกอันหนึ่งของการวิจัย คือ การหาวิธีผลิตกล้าไม้ให้ได้ คุณภาพดี มีขนาดตามต้องการ ในเวลาที่ต้องการจะปลูกป่า ในปีแรกหรือ ปีต่อไป หลังจากการเก็บเมล็ด

ซึ่งจากข้อมูลเหล่านี้เอง สามารถนำไปสร้างตารางการผลิตกล้าไม้ของพรรณไม้ที่ต้องการ ซึ่งจะช่วยให้ ผู้จัดการเรือนเพาะชำ สามารถวางแผนการผลิตกล้าไม้ ที่ประกอบไปด้วยพรรณไม้โครงสร้างหลายๆชนิดได้สะดวก และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น (Kuarak et al., 2000Elliott et al., 2002Blakesley et al., 2000)






กิจกรรมและงานวิจัยในขณะนี้

งานวิจัยหลักของเจ้าหน้าที่เรือนเพาะชำ ก็คือ การสำรวจชีพลักษณ์ (phenology) การเก็บเมล็ด การเก็บข้อมูลการงอก ซึ่งจะช่วยให้เรือนเพาะชำ สามารถผลิตกล้าไม้เพียงพอกับการปลูกป่าในหน้าฝนที่จะมาถึง
ภาพซ้าย: ผู้จัดการเรือนเพาะชำเชิดศักดิ์ กำลังวัดข้อมูลการเจริญเติบโตของต้นกล้า
ภาพล่าง: เจ้าหน้าที่สมคิด กำลังย้ายกล้าลงถุง
งานวิจัยที่สำคัญอีกอย่างคือ การสำรวจพรรณไม้หายาก เจ้าหน้าที่หน่วยวิจัย ทุ่มเทเวลาในการสำรวจพรรณไม้ภายในอุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย และทำการศึกษาชีพลักษณ์ เมื่อได้เมล็ดมาแล้ว ก็จะนำมาศึกษากระบวนการต่างๆ ในเรือนเพาะชำเพื่อผลิตกล้าไม้หายากเหล่านี้ต่อไป
 
เรือนเพาะชำของหน่วยวิจัยฯ ตั้งอยู่ที่ หลังที่ทำการ อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย และผลิตกล้าไม้ปีละ 80,000 ต้นโดยประมาณ โดยมีชนิดไม้ ราว 200 ชนิด นอกเหนือไปจากงานวิจัย หน่วยวิจัยฯ ยังผลิตกล้าไม้เพื่อแจกจ่ายให้แก่หน่วยงานที่ต้องการปลูกป่าในภาคเหนืออีกด้วย ซึ่งเรือนเพาะชำหน่วยวิจัยฯ ค่อนข้างมีผลงานโดดเด่น ในด้านของการผลิตกล้าไม้คุณภาพ และมีชนิดพรรณไม้ที่หลากหลาย ในปัจจุบัน หน่วยวิจัยฯ ได้เริ่มผลิตกล้าไม้เพื่อไม้ป่าระดับล่าง โดยมีเรือนเพาะชำขนาดเล็กที่ผลิตกล้าไม้ดังกล่าว อีกแห่งหนึ่ง