บทคัดย่อ

วิรงค์ จันทร (Chanthorn, W. (1999))

อิทธิพลของกิจกรรมการฟื้นฟูป่าต่อชุมชนของนกในเขตพื้นที่ลุ่มน้ำที่ราบสูงเสื่อมโทรม

Effects of Forest Restoration Activities on the Bird Community of a Degraded Upland Watershed

การสำรวจหา species richness ของนกในเขตพื้นที่ลุ่มน้ำที่ราบสูงเสื่อมโทรม ณ บ้านแม่สาใหม่ อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย โดยเปรียบระหว่างแปลงที่มีการปลูกป่าและแปลงที่เป็นชุดการทดลองควบคุมซึ่งไม่ได้มีการปลูก แปลงที่ผ่านการปลูกป่าได้ใช้ต้นไม้ชนิดที่เป็น framework จำนวน 29 ชนิด โดยเริ่มปลูกในเดือนมิถุนายน ปี พ.ศ. 2541 แปลงที่ไม่ได้มีการปลูกเป็นพื้นที่กสิกรรมร้าง ผ่านการเปลี่ยนแปลงแทนที่โดยธรรมชาติและถูกควบคุมด้วยวัชพืชใบเลี้ยงเดี่ยว ทั้งสองแปลงถูกเผาก่อนปลูกและสำรวจในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2541 นอกจากนี้ยังทำการสำรวจนกที่กินผลไม้ในป่าไม่ผลัดใบที่สมดุล เพื่อหาชนิดของนกที่ช่วยกระจายเมล็ดมาจากป่าและชนิดที่น่าจะพบในการเปลี่ยนแปลงที่อันดับท้าย

การสำรวจพบนกจำนวน 16 ชนิดในแปลงปลูกป่า นกชนิกที่พบบ่อยได้แก่ นกกระจิบหญ้าอกเทา (Prinia Hodgesonii) และพบนกจำนวน 33 ชนิดในแปลงทดลองควบคุม นกชนิดบ่อยได้แก่ นกกระจิบหญ้าออกเทา (Prinia Hodgesonii) และนกปรอดหัวโขน (Pycnonotus jocosus) ในเขตป่าไม่ผลัดใบพบชนิดที่บ่อยได้แก่ นกปรอดเหลืองหัวจุก (Pycnootus melanicterus) ความแตกต่างของชนิดระหว่างแปลงปลูกป่าและแปลงควบคุมโดยใช้ค่าดัชนีของ Sorensen เท่ากับ 0.56 หรือแตกต่างกัน 44% แสดงความมีความแตกต่างกันปานกลาง

species richness ที่ต่ำในแปลงปลูกป่าน่าจะเป็นผลจากการกำจัดวัชพืช คาดว่า species richness จะเพิ่มเมื่อพืชเติบโตจนออกผลซึ่งจะให้แหล่งอาหารที่หลากหลายแก่นก